Wetenschap & Religie

God als misvatting 

Het is zover…De microbe van het debat over wetenschap en religie heeft mij gebeten. Mijn eerste stappen over deze materie brachten mij bij Richard Dawkins en zijn boek ‘God als misvatting’ (The God Delusion).  Op deze plaats (videoclip van VPRO; 25 min)  vind je alvast een discussie over wetenschap en religie, naar aanleiding van het verschijnen van Dawkins boek. Uiteindelijk gaat het gesprek niet meer over Dawkins boek maar bekvechten de twee om de ultieme waarheid: bestaat God nu wel of niet? Je zal merken dat het gesprek een dovemansgesprek wordt. Het probleem is dat de ene partij (zeg maar de gelovige) het uiterst moeilijk heeft om zich te verweren omdat hij zich op geen wetenschappelijke methodiek kan beroepen om het bestaan van God ondubbelzinnig, aantoonbaar te bewijzen.  De andere (zeg maar de atheïst) heeft het evenzeer moeilijk: hij bezit weliswaar over een eeuwenlange traditie van wetenschappelijke methodiek, maar kan hiermee toch niet weerleggen dat God WEL bestaat.  Ze vinden dus allerlei redenen uit om toch gelijk te krijgen.  Schrik niet van wat je te horen krijgt, samenvattend: ‘Openbaringen als wetenschappelijke methodiek om het bestaan van God aan te tonen ?’; ‘Wetenschap bedrijven is het middel om Gods werk te eren’; ‘Moeder Theresa is het bewijs dat evolutie niet bestaat’… Zo wil ik mijn zoektocht niet houden.

Zie ook interview op BBC van Jeremy Paxman met de auteur Dawkins.

Wetenschappers zijn per definitie (en in schril contrast met gelovigen) verplicht om toe te geven dat ze iets niet weten en dat verschillende verklaringen voor een fenomeen mogelijk zijn (er zijn immers meer dingen die we NIET weten of kunnen verklaren, dan zaken die wetenschappelijk zijn bewezen).  Ook ik ben dus verplicht om de kerk (what’s in a name) in het midden te laten over het bestaan van God.  Ik denk dat mijn zoektocht  zich dus niet zo zeer in die hoek zal afspelen.  Wat mij vooral interesseert is wel WAAROM mensen gelovig zijn.  Is het geloof bij mensen ontstaan omdat er evolutie was: het concept van het transcendente is pas mogelijk geworden toen er een voldoende neuronennetwerk was gevormd (?). In dat opzicht is ‘geloof’ misschien wel een bijprodukt van de evolutie. Of is geloof ontstaan/uitgevonden omdat de mens intrinsiek niet in staat is om de eindverantwoordelijkheid te dragen in/voor zijn eigen leven: ‘god zal mij helpen, later komt alles goed….’?

Het zal niet gemakkelijk zijn….

 

Een site over het debat?

  • Ik dacht een site gevonden te hebben die inderdaad over het debat wetenschap en religie gaat.  Echter bij het lezen van de ‘Aims’ staat dat het is voor mensen die de declaratie: ‘I declare my belief in the triune God as creator and sustainer of the universe…’  hoog in het vaandel moeten dragen….(anders is geen fully membership mogelijk).  Bij de duivel te biecht gaan dus…Site opgericht door de creationisten ?

  • Info over zulke sites (onafhankelijke weliswaar) zijn zeer welgekomen.

  • Deze site bevat veel goede informatie (sites en boeken met een beknopte inhoud) over het vraagstuk.  Verschillende boeken en items ook voor mensen die zoekend zijn, en vanuit ‘geloof’ antwoorden op verschillende vraagstukken willen vinden (ook niet per se over wetenschap/religie).  De webmaster is gelovig én wetenschapper van opleiding.  ‘Zoekend’ is dus inderdaad een correcte, of beter ‘gepaste’ term… 

 

Discussie creationisme/evolutieleer 

Volgende  blog handelt over het debat creationisme en evolutieleer.  Het betreft bedenkingen/opmerkingen over deze zaak vanuit evangelisch christelijke invalshoek.  Het is een sereen debat en verhaalt over de zoektocht van mensen die laveren tussen deze twee opvattingen: sommige mensen hebben geen nood om ze te verzoenen, anderen hebben hard gezocht, zijn erdoor gegroeid en hebben besloten om eerder aanhanger te zijn van het ene, dan wel van het andere.  Sommigen geven de evolutieleer een plaats in hun geloof, anderen tonen a priori wat afkeer of schrik voor evolutieleer als persoonlijke visie of als opvatting van de gemeenschap….Een bont maar leuk allegaartje.  Voorwaar ik zeg u, het lezen waard: een aanrader !

Genesis komt hier soms ter sprake. In geen geval kan ik verzen citeren: mijn bijbel ligt al meer dan 10 jaar in de kast…(weet wel nog dat in de bijbelse opvatting van de schepping alles ‘goed was’ (kan tellen als kosmogenie natuurlijk). Door hun blog te lezen en onder het motto: ‘Onwetendheid is werelds ergste kwaal’ voel ik de drang om genesis toch nog es te lezen (ik weet desondanks mijn bijbel nog altijd perfect liggen)…Waar bloggen al niet goed voor is…

 

5 responses

9 02 2008
filipdecavel

Bedankt om mijn blog even te vermelden.

9 02 2008
frankyvanherreweghe

OK. Verschillende meningen maken het leven spicy. Trouwens, hij die de oogkleppen het hardst aansnoert, komt het eerst ten val…(onder dat motto zal ik dus ook proberen naar die spreekbeurt te gaan van McGrath, ergens in maart).
f

7 09 2010
Vincent Kemme

Leest u eens op mijn blog mijn artikel (geschreven voor Belgische artsen) over evolutie en schepping nav. het congres in Rome, Vaticaan, vorig jaar. Ik zou graag uw reactie vernemen! Hartelijke groet, Vincent Kemme, ‘Biofides’

12 09 2010
frankyvanherreweghe

Beste Vincent,
Ik gaf mijn reactie zonet op jouw blog.
groet,
Franky

19 09 2010
frankyvanherreweghe

Geachte Vincent,
Eerst en vooral bedankt voor je commentaar op mijn blog. Ikzelf heb al heel veel wetenschappelijke congressen en seminaries bijgewoond, maar nog geen enkele bijeenkomst zoals deze die jij beschrijft. Jaloersheid. En ik ben blij dat je een hier een samenvatting over dit bijzonder interessant onderwerp geeft.Verschillende commentaren bij je tekst.

Je verhaalt hier dat natuurlijke selectie niet meer als dé (en enige) drijfveer van evolutie kan gelden. Ik denk dat het noodzakelijk is om ook de seksuele selectie aan te halen. Immers, elke vorm van druk die bijdraagt tot natuurlijke selectie is vruchteloos als dit niet wordt gevolgd door creatie van nakomelingen (en heel het proces dat daar mee gepaard gaat, waaronder keuze van de ene partner voor de andere). Trouwens het woord ‘vruchteloos’ in mijn vorige zin is ietwat fout gekozen, omdat dit woord zou doen vermoeden dat er toch een hoger doel en intentie in evolutie zit. Later meer hierover.

U schrijft ‘…dat [een] ‘feit’ een conclusie is die door een overgroot deel van de wetenschappelijke gemeenschap wordt aangenomen, niet een feit in de zin dat het proefondervindelijk zou zijn vastgesteld’. In die zin had ik graag uw mening over de vraag of het bestaan van Jezus van Nazareth als ‘feit’ mag gelden – of die van God. Als feit voor de wereldburger, en als feit voor de gelovige. Ik meen te weten dat over dat onderwerp al controverse is.

Over het ‘onrijmbare’ van cultuur en geestelijke ziel van de mens stelde J.-P. II blijkbaar de ‘ontologische sprong’ voor. Evolutionaire psychologie stelt dat cultuur en sociaal gedrag niet per se moeten ingeblazen zijn door God. Die tak van de wetenschap stelt dat er een ‘mentale gereedschapskist’ bestaat bij de mens bestaande uit verschillende hersencentra. De combinatie (!) van hersencentra en de mate waarin deze functioneren en samenwerken zijn mede bepalend voor de aard van elke persoon. Heel simpel gesteld geldt voor (elke) hersenmodule dat zij onderhevig is aan de zelfde Darwiniaanse selectie (natuurlijke en seksuele selectie), ze aldus evengoed door evolutie tot stand zijn gekomen, volgens de zelfde regels die gelden voor de ‘soort’. Het startschot voor deze wetenschap en inzichten was in de jaren ‘70. Ik vind het raar dat mensen uit een 2000 jaar oud boek, dat, voor zover ik weet onveranderd is gebleven sindsdien, concluderen dat ‘De menselijke ziel geen product van biologische emergentie is, maar van direct scheppend handelen van God.’

Hoe meer ik door de tekst lees, hoe meer ik mij de vraag stel of de wetenschappers aldaar niet naar de mond praatten van de Stoel. Het is inderdaad zo dat de katholieke kerk een megaflater beging met de zaak Galileo. Ze behoedt zich nu inderdaad voor sterke uitspraken waarmee ze de vooruitgang in het denkpatroon van wetenschap mbt evolutie beoordeelt. U zult mij misschien gelijk geven dat de Kerk informatie moet blijven putten uit een boek van 2000 jaar oud, en dat terwijl de wetenschap elke dag (!) de luxe heeft om andere en nieuwe inzichten ter verwerven. Om die stressfactor te ondermijnen zoekt volgens mij de Kerk soelaas in de term ‘teleologie’. Alsof een goddelijke entiteit de evolutie geruisloos en doelgericht stuurt. De wetenschappers worden gepakt op hun eigen stelling dat er ruimte is voor toeval in evolutie (uiteraard!). De Kerk zegt daarbij vlug dat het exact daar is waar God speelt. De wetenschapper is lucide genoeg om toe te geven dat teleologie niet onmogelijk is. Er is niets moeilijker in wetenschappelijk onderzoek dan te bewijzen dat iets NIET bestaat, dus ontkrachten van teleologie is moeilijk. Om die redenen is het een goede zet van de Kerk om dit naar voor te schuiven. Ik poneer dat er kabouters op de maan lopen, en ze gekleurde laarsjes dragen. Vooral op maandag heeft het linker laarsje een gele en het rechter laarsje een rode kleur. Ik schreef er een boek over. Bewijst u maar eens dat ik ongelijk heb! U ziet, het concept teleologie is een godsgeschenk voor de kerk . Teleologie sámen met zinsnede als ‘Gods bemoeienis….is er een van op een zeker afstand en mysterieus van aard’.

U begrijpt dat ik enerzijds jaloers ben van uw voorrecht om hier aanwezig te zijn, en dat ik uw bijdrage zeer nuttig vind en aangenaam om lezen. Misschien was u nog nooit op een wetenschappelijk congres. Wetenschappers vragen zich eerder af waarom deze molecule met een ander reageert, met kennis van celbiologie; welk biochemisch mechanisme daar aan ten grondslag ligt, met kennis van scheikunde, en wat het effect daarvan is. Geen een wetenschapper verlaat het spreekgestoelte met de open verklaring dat het niet te verklaren is én dat er bijgevolg een ‘mysterieuze’ kracht achter zit.

Mvg,
Franky

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s




%d bloggers op de volgende wijze: